Rodzaje zaćmień Słońca

Całkowite zaćmienie Słońca

Podczas zaćmienia całkowitego oślepiająco jasna powierzchnia Słońca, którą widzimy każdego słonecznego dnia - jest zasłonięta, dzięki czemu możemy zobaczyć inne, na co dzień niewidoczne części Słońca. Chromosferę, którą można zwykle zobaczyć tylko przez kilka sekund na początku i na końcu zaćmienia całkowitego. Można zaobserwować przypominające języki ognia protuberancje, rozciągające się na tysiące kilometrów w kosmosie. Wreszcie zaćmione Słońce otacza, rozległa i przepiękna korona. Aby zobaczyć całkowite zaćmienie Słońca, obserwator musi być w odpowiednim momencie w miejscu, którego współrzędne geograficzne są objęte "pasem" zaćmienia całkowitego.

Schemat powstawania całkowitego zaćmienia Słońca (widok z przestrzeni kosmicznej)

Przebieg całkowitego zaćmienia Słońca (widok obserwowany na Ziemi)

Obrączkowe zaćmienie Słońca
Gdy Księżyc przechodzący przed tarczą Słońca jest od niej mniejszy, wtedy podczas maksymalnej fazy zaćmienia pozostaje widoczny jasny pierścień (obrączka). Zaćmienia takie nazywamy obrączkowymi. Ponieważ Księżyc nie zakrywa całkowicie oślepiającej fotosfery, chromosfery, korony Słonecznej i protuberancji nie widać.

Schemat powstawania obrączkowego zaćmienia Słońca (widok z przestrzeni kosmicznej)

Przebieg obrączkowego zaćmienia Słońca (widok obserwowany na Ziemi)

Częściowe zaćmienie Słońca

Podczas zaćmienia częściowego do Ziemi dociera tylko półcień Księżyca, a cień omija Ziemię (zaćmienia częściowe są obserwowane również przy okazji zaćmienia całkowitego, obrączkowego lub obrączkowo-całkowitego poza granicą pasa fazy maksymalnej). Podobnie jak w przypadku innych zaćmień Słońca, procent przesłoniętej tarczy Słońca zmienia się zależnie od położenia obserwatora, ale niezależnie od tego Słońce będzie zaćmione tylko częściowo (przy zaćmieniu całkowitym możemy wybrać miejsce obserwacji w pasie zaćmienia całkowitego).

Schemat powstawania częściowego zaćmienia Słońca (widok z przestrzeni kosmicznej)

Przebieg częściowego zaćmienia Słońca (widok obserwowany na Ziemi)

Hybrydowe (Obrączkowo-całkowite zaćmienie Słońca, bardzo rzadkie)

Zdarzają się także dość nietypowe i niezmiernie rzadkie zaćmienia Słońca, które są całkowite, będąc też obrączkowymi. Takie zjawiska nazywamy zaćmieniami obrączkowo-całkowitymi (hybrydowymi). Na krańcach pasa całkowitego zaćmienia Księżyc jest zbyt mały, aby całkowicie zakryć Słońce i dlatego zaćmienie jest w tym rejonie widoczne jako obrączkowe. Jednakże z powodu zakrzywienia powierzchni Ziemi w pobliżu środka pasa całkowitego zaćmienia obserwowana średnica Księżyca wzrasta tak, że zasłania całą tarczę Słońca, powodując jednak tylko bardzo krótkie zaćmienie całkowite, na bardzo małym obszarze występowania, i tutaj bardzo ważna jest lokalizacja obserwatora oraz dokładny czas obserwacji.